blog with bureau write-art

Umgebung Berlin, Brecht, Kopfsteinpflaster und Idealen....

2010-10-15T04:18:00.000-07:00

Toch maar geen Gomera, het eiland waar mijn lief snel naar toe wilde om bij te komen van twee maanden hard werken tussen twee landen. Ik wilde de herfst in alle kleuren, temperaturen en weersomstandigheden meemaken. Niets is verschrikkelijker om na een week zon terug te komen thuis en te ontdekken dat het leven daar koud en guur is. Hij bewoog snel mee, 'ja, met de fiets door het land rondom Berlijn', verzuchtte hij. En ineens was hij helemaal ingenomen voor het idee om langs plaatsen te gaan waar oude schrijvers en theatermakers zich heel 'wohl gefühlt' hebben. En er bovendien behoorlijke epistels over hebben geschreven. Theodor Fontane begon met reisverhalen die lyrisch waren over de omgeving van Berlijn. Net buiten de stad, heel direkt is een gebied waar eigenlijk geen mens naar toe gaat, tenminste zo lijkt het, en waar de lucht zuiver is, de begroeiing de tijden heeft doorstaan en de heuvels glooien. Het jaargetijde herfst laat veel mensen thuis zuchten en steunen met de verwarming voor het eerst weer aan. 'Hausschuhe an' en binnen zitten, heeft iets gezelligs, maar ook iets beklemmends met de luchten die vaker regen bevatten, de koude die langs de muren optrekt en de donkerte die kenmerkend is voor dit jaargetijde. 'Minimalistisch' zouden we gaan reizen, een wens van mijn lief, die mijn op allerlei situaties voorbereide manier van pakken helemaal zat was. Ieder een rugzak en dat was het dan. Met het konijn 'Knut' eerst nog naar een Tierheim achter op de fiets, zagen we eruit alsof we een bestaan leiden aan de marge van de samenleving. En dan ook nog in de S-Bahn op naar Ostkreuz. Helmen op ons hoofd, op alle gevaren en politie-interventies voorbereid. Bij Ostkreuz was geen lift, geen gehandicapte die op dit belangrijke station uitstapt, dus moesten we de fietsen dragen dwars door en over al het hekwerk heen. Maar dat was het dan ook qua ellende, want eenmaal buiten de stad was het natuur puur. De zon scheen, de lucht was blauw en dat zou de hele week zo blijven.
Bladeren vielen, gekleurd en al. Vroeger reisden de schrijvers per koets de stad uit, was er geen ring, alleen maar een steeds groter groeiende stad, geen S-Bahn met snelheden om elkaar op tijd te ontmoeten, maar een tred die een langzamere beleving van het grote buiten had, dan een fiets. Het Kopfsteinpflaster op sommige stukken, rammelde ons echter net zo doorelkaar als de schrijvende reizigers dat vroeger hadden beleefd. De tijd is vervlogen, Oost en West verenigt, Duitsland als groot land is daardoor na twintig jaar 'volwassen' geworden. Een feest op de 17 Juni straat op 3 Oktober al gevierd was rustig verlopen, en toch is het land anders in Oost dan in West. Erich Weinert, een oude DDR schrijver, waar een Jeugdherberg in Münchehöfe naar is genoemd, schreef lyrische gedichten, proza, politieke pamfletten over een Duitsland dat voor arbeiders een betere wereld in zou moeten houden. In kinderverhalen kwam hij tot een relativering en verzachting van de KPD politiek waar hij actief was geweest. Het grijze Oosten van Weinert bestond niet meer, de meeste huizen waren 'Geputzt' met mediterane kleuren. De grens was niet overal meer te zien, van waar het Westen overging in het Oosten. Sommige huizen waren origineel gebleven, grijs bruine steen verraadde de kleurloosheid van de voormalige DDR. Het Westen met haar tunnels en razende Mercedessen, BMW's en Volkswagen, winstmaximalisatie en 'Geldkultur' was een natuurlijke tegenhanger geworden voor de soberheid en ingetogenheid van het Oost Duitsland nabij Berlijn. Een yin en yang binnen een cultuur die als een pendule heen en weer ging en daarmee de tijd aangaf van verandering. Het bestond en het was alleen maar veroorzaakt door een muur die er jarenlang tussen heeft gestaan als een kenmerk voor Berlijn. Bij het huis van Bertold Brecht in Buckow was te lezen dat hij hier vele mensen had ontvangen. De Oost-Duitse manier van tentoonstellen liet echter niet zoveel zien van de levendigheid van Brecht, van zijn avontuurtjes, zijn bisexualiteit en zijn vrienden, maar richtte zich heel erg op de 17e Juni, de dag dat arbeiders lieten zien niet nog een verhoging van de arbeidsproductiviteit aan te willen gaan. De reacties van theatergroepleden op de binnenkomst van Russische pantserwagens vulden de tentoonstelling met als achtergronddecor de theaterattributen van Mutter Courage. De rol van Helene Weigel (vrouw van Brecht) waarmee ze het beroemdst is geworden. De stilte in de tuin was inspirerend, de woorden van de tentoonstelling lieten hun werk zeker niet na, maar toch. Van de twee suppoosten was er eentje die met haar handen op de rug rondliep om te zien dat er niets 'Unordentliches' gebeurde en de andere zat achter de kassa en wilde alleen iets zeggen over de boeken zelf. Het leek alsof ze een geheim van Brecht mee zouden willen nemen in hun graf. De dame achter de kassa wees me nog op de 'Vorlesungen' en de muziek in de tuin van Brecht gedurende de zomer, maar nog steeds had ik het gevoel dat het een verhaaltje was. Een sereenheid die ik prettig vond, die zeker tot nadenken stemde, maar iets in me zei 'Brecht was een levensgenieter, waarom zie ik daar niets van terug? Waarom alles zo politiek, waarom niet een verhaal van een van zijn geliefden? Van zijn maitresses?'. In ons hotel 'Strandhotel' aan de Schermützelsee, dezelfde als de See waar Brecht zijn huis aan grensde, zei de eigenaar me dat hij het 'traurig' vond dat er bijna niets gebeurde bij het Brecht huis. 'Brecht war ganz offen, hatte Verhältnisse mit Frauen und Männer und viele Leute liebten ihm', zei hij. 'Hier in Buckow will man nichts mehr machen, man will es so lassen wie es ist'. Mijn lief - een echte West Duitser van een moeder die geboren is in Oost Duitsland maar in West Duitsland heeft geleefd - dacht te weten dat de hoteleigenaar zeker een Wessie was. Mijn gevoel van dat er meer uit het Brecht huis te halen viel, leek opeens in de schijn van het Oost en Westduitse verleden en geschiedenis, een uitbuiterswens te zijn. Klopte het allemaal nog wel? Was het niet prima dat de voormalige Ossies iets van de gedegenheid, de soberheid, de eenzijdig op politiek gerichtheid van Brecht wilden benaderen? Tenslotte had hij dat ideaal uitgeleefd tot in utopia, was hij eigenlijk nog meer Oost-Duitser geweest dan de 'Apparatziks' ook al was zijn ruimte beperkt tot de bühne van het theater.
Mijn belangstelling was weer eens meer dan eens gewekt, de boekwinkel geplundert en met mijn roofwaar zette ik mij op mijn veel te grote Nederlandse fiets, me voornemend dat het hele web van Oost en West maar eens flink uitgesponnen moest worden......(to be continued)

Berlin Calling

2010-09-23T00:46:00.001-07:00

De stad ademt, het is fris en koud voor het einde van September, maar wel zonnig. 'Alte weiber Wetter', had de dame van het Hort (een naschoolse opvang) gezegd. Een maand in Berlijn en ik vraag me af wat ik hier echt wil gaan doen na van alles en nog wat te hebben geregeld zodat ons verblijf hier legaal, en op alle bureaucratische levels toegepast, kan zijn.
Veranderingen vragen hun tol, zeker als je 'Freiberuflich' bent zoals ik. Ook al doe ik werk dat op een Lohnsteuerkarte als Minijob te boek staat, en daarnaast ook nog als Freelancer werk, en en eerst bewust voor gekozen heb me niet in het Handelsregister in te schrijven, ben ik qua type werk 'Freiberuflich'. Dat ik me niet automatisch in het Handelsregister wilde inschrijven heeft te maken met mezelf geen kosten op de hals te willen halen rondom mijn status van werken (werk moet geld opleveren toch en me niet iets kosten) en me willen vrijwaren van nog meer instanties rondom mijn leven en werk. Bij het verkrijgen van een Duitse telefoon MOEST ik al een Duitse bankrekening openen, en om korting te krijgen zou ik me ook nog eens in het Handelsregister MOETEN inschrijven voor nog weer een bedrag aan kosten. Op een bepaald moment realiseerde ik me dat ik geen zin had in een totale verknupfung van mijn persoonlijke gegevens in een bureaucratie zonder dat ik nagedacht had of ik in werkelijke intenties had om bij die organisaties te horen.
Het gaat om privegegevens die iedere keer weer gevraagd worden, waar ik me soms helemaal niet lekker bij voel. En dat voelde op de Nederlandse grond al helemaal niet lekker, die automatische koppeling van gegevens die dan ook nog eens inzichtelijk zijn voor verkoppelde instanties, want vertrouwen in de staat heeft toch iedereen in Nederland. Je kan niet gewoon zeggen 'fuck maar lekker op met je vraag naar privegegevens, laat eerst maar zien wat je ermee wilt doen' zonder dat je erbij zegt 'ik heb niets te verbergen hoor!!!!'. Mijn instelling hier wordt alleen maar erger met het 'fuck maar op met de inmenging in de privesfeer' als ik de Groene Partij hier hoor over Datenschutz. Die is namelijk net zo lek als de privacybescherming in Nederland. En hoe lek dat dan is, daar hoor ik vast meer over de komende tijd. Duidelijk is dat Duitsers heel gevoelig zijn op privacybescherming vanuit de politiek. Hier is immers een verleden van uitwisseling van privegegevens die uiteindelijk tot de dood leidden van miljoenen Joden, een niet onuitwisbaar gedeelte van de geschiedenis. En sinds de vereniging van Oost en West Duitsland is er een hele grote groep mede-Duitsers die een verleden heeft als bespioneerde door de Stasi. Dat er ook veel ex-Stasi medewerkers werken in de administratie van Duitsland is een gegeven waarvan niet elke Duitser automatisch een Wiedergutmachung voor over heeft. Tegelijkertijd zijn de gegevens van aanmelding van nieuwe Berlijners, de zg. Polizeiliche Anmeldung (GBA inschrijving) niet gekoppeld met een sofinummer of what so ever. De weg van het Burgeramt naar het Arbeitsamt is dan ook zo gemaakt. Informeel zei de dame die mij inschreef in het persoonsregister dat op deze manier Berlijn veel werklozen aantrekt die een uitkering willen hebben, je kan je na inschrijving namelijk heel snel melden voor een uitkering. En volgens haar gebeurde dat ook. De verkoppeling van systemen in Nederland laat dat weer niet zo makkelijk toe sinds de Koppelingswet. Deze verschillen van systemen en de omgang ermee, fascineren me enorm. Het zijn de gevoeligheden van een land, van een cultuur en een politieke traditie die de omgang met gegevens zo anders maken. In ieder geval voel ik me heerlijk met mijn eigen gekozen identiteit; 'Freiberuflich' maar via verzekeringen goedkoop een familienverknupfung, niet ingeschreven omdat ik mezelf als 'vrij' bestempel en werkend via verschillende manieren om lonen van belasting te ontzien en te voorzien. Volgende week moet ik naar het Finanzamt om het een en ander te bekijken hoe ik 'versteuert' wil worden. De jungle van de Berlijnse bureaucratie opent zich voor me, mijn inmenging en focus laten het systeem zien....... to be continued........

Slechte of goede Chinezen?

2010-06-02T02:57:00.000-07:00

Ik reisde als journaliste zonder veel stress. Op die manier stond ik open voor dat wat zich aandiende, en dat was nogal wat. Het stroomde door mijn lichaam, nam bezit van mijn geest op een vluchtige manier die ergens allerlei vakjes opende voor interpretatie, benoeming, vergelijking en de wens om meer te zien, te horen, te proeven, te voelen en te ruiken. China als land dat een totale omwenteling veroorzaakte, de Westerse middenklasse werkloos maakte, en zelf een nieuwe middenklasse ontwikkelde. Grote multinationals wisten het immers wel; in China zijn productiekosten een peulenschil. Voor een groot deel op basis van een imitatie economie, verhuld geëxporteerd in merken uit andere landen. En daarbij een langzaam op gang komende eigen merk productie van gejat intellectueel eigendom elders in de wereld. Chinezen waren er zo goed in om bedrijfsgeheimen te stelen dat Steve Jobs van Apple al tegenacties heeft bedacht om zelf zijn intellectuele eigendom bij de ontwikkeling van nieuwe producten veilig te stellen. Met in het achterhoofd een beeld van deze geslepen Chinezen die kennelijk heel goed zijn in jatten, kwam ik alleen maar Chinezen van een heel ander kaliber tegen. Heel gewone mensen, prettig en gevoelig in de omgang. Die clash van mijn idee hoe Chinezen zouden zijn, en hoe ik ze ervoer, was een constante ideeën stroom. Ook mijn manier van zijn, groot, blond en Viking-style, met ongeduldig en soms wat rauw gedrag, leverde bizarre ontmoetingen op.
Bij de balie van mijn hotel wilde ik iets achter laten leggen. Ik had wat tijdsdruk. En toen het team van vijf Chinezen probeerde me te begrijpen, maar dat niet snel genoeg lukte, en ik ongeduldig werd, kon ik mezelf wel voor de kop slaan. Het leek wel alsof ik de grote Germaan, de uit de kluiten gewassen Viking, de blonde Mongool, hen had verpletterd. Ze doken ineen bij mijn woorden. En op dat moment wenste ik dat ik een petite Française was, die de Europese cultuur en omgangsvormen van duizenden jaren tot in de finesse beheerste. Er was geen ontkomen aan, daar stond ik dan met mijn een meter tachtig me heel erg ongelukkig te voelen met de situatie, terwijl vijf paar ogen op mij waren gericht met de vraag wat ik nu eigenlijk bedoel. Ik had de fijnbesnaardheid van de Chinees gezien, en nam me voor elke ochtend naar het tegenoverliggende park te gaan, waar de oudere Chinezen met hun Tai Chi oefeningen mijn ontstelde ziel weer met zichzelf konden verbinden.

Shanghai en mijn systeem

2010-06-02T02:54:00.000-07:00

Onder het kopje business was ik binnengekomen. Maar wat deed ik daar eigenlijk? Het is mijn business mij een mening te vormen over het een en ander. En met dat kneedproces was ik bezig. Ik liet mij vollopen tot op zekere hoogte, en verwonderde me in eerste instantie. Ik ging mee met de groep, liep als een schaap achter een gids aan met een tolk. Liet me meevoeren het Expo terrein op, zag hoe gedisciplineerd de security rondliep te marcheren. En hoe Chinezen ons de dranghekken in schreeuwden en floten. Er was iets met de stem, het volume of wellicht de intentie die erachter zat, waardoor ik niet geïrriteerd was, maar gewoon in de rij ging staan. Het leek wel alsof ze puur voor het doel schreeuwden, namelijk bezoekers zonder naam de rij in krijgen. Een bijbedoeling, projectie van een slechte ochtend, slampamperigheid was bij deze categorie mensen niet te voelen. Geselecteerd voor de Expo bleven degenen over die het beste waren, en zij voerden hun werk uit met volle aanwezigheid. Elke dag was weer een dag dichter bij een beter leven dat ze met deze carrièrestap naar zich toe haalden. Een Spiegel journaliste gaf in haar commentaar aan dat ze het belachelijk vond dat zij als journaliste net zo lang als anderen in de rij had moeten staan. De rijen waren lang, maar bij het Nederlandse en Duitse paviljoen ging ik ook redelijk snel door. ‘Het is zo vervelend dat mensen hier helemaal heen komen reizen, en dan drie uur in de rij moeten staan’, zei een Duitse organisator bij een van de sluipingangen. Mensen vonden het de moeite waard om te wachten. Over het algemeen waren het Chinezen. Voor journalisten was er niet echt specifiek iets geregeld. Het automatische comfort dat journalisten genieten in het Westen als een soort verheven branche in de samenleving, ontbrak volledig, volgens de Spiegel journaliste die zich geërgerd had aan dit verschil. Ik liet dit eens op me inwerken. Ik snapte het niet meer helemaal. Ook ik vind het in Nederland normaal dat ik openheid van zaken krijg, zo niet dan is er iets aan de hand. Maar hier in China vond ik het helemaal niet zo vanzelfsprekend. Mijn gevoel zei me dat deze samenleving zo anders was, dat het van de start af eisen van toegang en openheid als Westers journaliste gewoon niet zo goed voelde. Ik voelde geen vaste bodem onder mijn voeten als het ging om de merites van mijn beroepsgroep. Het enige dat ik opmerkte was dat ik als reiziger tot nu toe een prettig gevoel had in China. Als journalist voelde ik me helemaal niet geland in deze cultuur. De wereld leek te anders voor een snel oordeel, te ondoorzichtig voor een poging het meteen te begrijpen. Langzamerhand begreep ik iets van het managen van onzekerheden dat ‘onze man in Shanghai’ uitstraalde. Een balans moest gevonden worden tussen alle spelers, in taal, woorden, houdingen, uitstraling, acties en stilte uitte zich de zich langzaam aan ontpoppende waarheid.

Shanghai entree

2010-06-02T02:41:00.001-07:00

Mijn maiden voyage naar China. Heen en weer geslingerd tussen wensen dat vliegtuigen niet bestaan en ik met een taxi naar huis gereden kan worden in no time (dus geen real time), en een absolute overgave aan het idee dat China iets heel eeuwenouds liefelijks is, loop ik door steden, wetlands en verplaats me met auto’s, metro’s, maglev en vliegtuig. Het is een bijzondere botsing tussen twee culturen. Interesse is het vervoermiddel. De gebouwen de aanleiding. Is China nu okay of juist niet okay? Die vraag leeft af en toe door alle gesprekken heen. Ik realiseer me dat de media in ieder geval bij mij voor mijn beslissing een obstakel zijn geweest. Het beeld dat China met Tianmen plein en onnodig grove verplaatsingen van mensen in de stad een repressieve cultuur is, daar ben ik huiverig voor. Gelukkig ontdekte ik in het land zelf de omwegen, de zijstraten, de kern achter de façade. Het andere, het relativerende andere, de totaal anders opgebouwde en ingebedde psyche van mensen die met een systeem zijn doordrongen dat misschien wel het tegenovergestelde is van mijn systeem. De excessen van het communisme zijn de bloopers van de sociaal democratie. ‘Wie doet er in mijn land eigenlijk mee?’, was mijn innerlijke vraag bij kritische noten van mijn reisgezelschap over hun ervaringen. Alles in China vroeg van mij een openheid om kennis te maken. Mijn sociaal democratische inbedding liet af en toe gaten zien. Mijn systeem opende zich als een communicerend vat. Goede energie kon doorgaan, slechte energie gestopt of lomp de kop omgedraaid. Het was niet meer dan yin en yang en daarin de balans bewaren. Twee systemen, culturen, psyches die elkaar gevormd hadden op verschillende plekken op de wereld. Ik wenste me als een vis in het water te voelen met grotendeels Nederlands reisgezelschap in de Chinese werkelijkheid. Gelukkig was er op straat een vrouw die me een plastic zakje gaf met twee goudvissen erin. ‘Gooi het in het water en doe een wens’, zei ze tegen me. Wat een toeval, of was het geen toeval?
De realiteit is een idee, gordijnen gingen open, mensen kwamen uit deuren waar ik vooraf niets had verwacht. Spelletjes op straat gaven me een gevoel van thuis komen, zo midden in de nacht. Een soort zeeslag werd er gespeeld op een plastic papier. Zeven mannen wonden zich enorm op over de juiste zet. Hier voelde ik verbondenheid met de plek, de mannen onderling en het spel. Hun sense of place gaf mij – nieuwkomeling op die plek – een comfortabel gevoel. Ik had zin om de slag te slaan, maar bleef bij gebrek aan woorden en tekens, een voyeur met een missie.

Shanghai not sure insecure behind a poker-face?

2010-05-24T11:49:00.000-07:00

Natuurlijk moeten we nog veel leren. Twee dagen in Shanghai en het lijkt nog steeds een onbegrijpelijk tabula rasa. De jetlag speelt een rol, en aan het eten wil ik ook nog niet wennen. Soms te veel peper en dan een niesbui. We doen eigenlijk maar wat. In de bus was het een dut doen met af en toe een blik naar buiten met duizelingwekkende reclames op een manier die leek op die van Afrika, maar dan met Chinese tekens. De gesloopte wijken lagen in stukken steen te schitteren in het waterige zonlicht. Met af en toe een nieuw erin gebouwd huis. Wie zou daar nu willen wonen? Grote huizen, met zeker een paar kinderen erin die buiten wilden spelen. Stenen stapelen, rondjes rennen om stenen heen, of stenen sjouwen tot je erbij neer zou vallen? Geen kind te zien die hele twee uur dat we regelmatig langs gesloopte terreinen reden met her en der een nieuw gebouwd huis erin.
De smog verstikte, een droge keel, ook dat was een kwestie van wennen. Net als de peper in de soep, na vier keer met tranen in de ogen aan tafel te hebben gezeten, zenuwachtig zitten aarzelen tussen overgeven en wegslikken, servet erbij en voorzichtig hoesten maar. Aan Chinees publiek namelijk geen gebrek.
De omgangsvormen stemmen zich af met de omgeving, met natuurlijk altijd die immer terugkerende harde kern van het ID. En Chinezen spelen een spelletje met het ego. De onontgonnen wereld om ons heen met voornamelijk heel aardige vriendelijk lachende Chinezen erin, lijkt ons soms een spiegel voor te houden die vreemde maar ware beelden terugkaatst. Kussen in het openbaar vinden ze echt niet kunnen, af en toe iemand die zich echt aan deze spontane gewoonte van ons irriteert. Wij houden van zoenen op een boot, zij niet. Ik erger me vervolgens aan kinderen die ongegeneerd veel te grote stukken kip zitten te kluiven half hangend boven een bakje. Filmen is ook een leuke manier om de ander een seintje te geven. Onze gids die is aangekondigd als ‘onze man in Shanghai’ kan er ook wat van. Hij geeft helemaal geen idee van wie hij eigenlijk is, wie hij wil zijn of wie hij was. Hij is, en is onzeker. ‘Managing uncertainties’ was een boek waar ik tijdens mijn studietijd Bestuurskunde helemaal weg van was. Hij lijkt een hoofdrolspeler in dat boek te zijn. Een trip naar de Expo had hij voorbereid vanuit ons appartementencomplex en die duurde ruim anderhalf uur. De avond ervoor had ik met liefde D. er slechts een kwartier over gedaan met een bus. Wel hebben we heel veel verschillende vormen van vervoer gebruikt, op de plek van bestemming wist de gids niet hoe het paviljoen eruit zag waar de belangrijke meeting met een prominente Chineze ontwikkelaar was. Dus zweefde de groep diffuus tussen heel wat stoeptegels, bankjes en paviljoens. Het bleek dat de rek er nog wel in zat, en dat via wat heen en weer geroep, de wat hechtere cohesie weer te managen viel. De gids lachte maar wat toen ik langzamerhand toch echt mijn bloed door mijn lichaam liet stromen om bio-energetisch mijn irritatie op te lossen. Zwevend tussen twee werelden vroeg ik mij af hoe die Chinezen dat deden. Kookten ze wel eens van woede? Lieten ze hun spierballen wel eens zien aan hun groepsleiders? Het pokerfacen van hen fascineerde me. Het gezellige gedoe met daartussen in een bijzonder vast gevoel voor vorm en stijl was een trigger voor me geworden. Na nog weer wat groepsgedoe bleek waar het allemaal om te doen was. De ontwikkelaar zei dat 'he was sorry for being late', onze man in Shanghai keek heel verschrikt, en ik kon niet anders denken dat hij wellicht de hele groep voor de gek had gehouden om deze belangrijke Chinees eventueel te behoeden voor gezichtsverlies wegens verlate komst. De waarheid begon te shaken, waar was de interpretatie die een juist buikgevoel gaf? Ik had alleen nog maar drie woorden over…..to be continued…..

China here we come

2010-05-04T09:55:00.000-07:00

Heel bizar begon de dag. Twee dagen had de Chinese ambassade pauze gehad. Tenslotte was het Koninginnedag in het gastland, en daarna moest er in het weekend uitgeslapen worden tot en met maandag 3 mei. Dinsdag was de eerste dag dat een heel groot aantal mensen weer hun visa konden laten maken. Mijn zoon R. was mee aan boord, immers de meivakantie was aangebroken. De kindercedee in de auto had een liedje laten horen van een dromedaris die ontsnapt was uit de dierentuin en uiteindelijk heel veel mensen mee de straat op trekt, ook een commissaris. Met zijn vijf jaar duurde het slechts van de parkeerplek tot en met het einde van de rij voor de ambassade dat hij niet meer de ambassadeur verwisselde met de commissaris.
'Wat doet die dan?', wilde hij weten. Ik probeerde hem in het kort uit te leggen dat het belangrijk is dat landen voordat ze iemand toelaten, ook weten dat het geen boeven zijn, en dat je daar stempels en een visum voor nodig hebt. Dat viel erin als zoete koek. Het in de rij staan werd meteen weer spannend. Want wij zijn geen boeven, maar wellicht vielen er boeven in de rij te ontdekken, dat moest gevolgd worden. Tussen de hekken was het dringen, een blerend kind hield het niet meer uit zo ingepakt tussen al die mensen. 'Hadden ze die mensen niet even voorrang kunnen geven?', vroeg ik me verbaasd af. Mensen stonden wat te mopperen. Het was twintig voor twaalf. Wij hadden snel gereden, alleen in Den Haag duurde het bijna drie kwartier omdat de entree van de stad verstopt zat. Om twaalf uur zou de ambassade sluiten met de visumdienst. We waren dus op tijd.
Een vrolijke Chinees die haar dubbeltaligheid met plezier etaleerde, vroeg zich lachend af hoe geduldig ze moest zijn. Een heerlijk kleprek, daar kon ik de tijd wel mee doorkomen. Ze vond het helemaal geweldig dat ik de I Tjing aan het lezen was, om de kalmte, balans en evenwicht van het Chinese volk beter te kunnen begrijpen. De titel zei haar eigenlijk niet zoveel, de schrijver van het boek nog minder. Ze hield niet zo veel van lezen. Maar wat maakt het uit als er nog duizenden andere dingen te ontdekken zijn in een gesprek. De balans in de groep bleef niet lang. Onder het A4tje bij ingang van de ambassade waar in het Chinees en Engels 'Pick up' stond, ging een deur open. Gemompel en Chinees gekir deinde rond in de groep. Het leek niet veel goeds te voorspellen. Een Nederlandse vrouw begon zich duidelijk op te werpen als roerganger. 'Het kan toch niet waar zijn dat ze ons niet toe gaan laten?', zei ze luid. Het gemompel in het gat van de deur hield aan, en bleek in te houden dat alle mensen die tussen de hekken stonden en een visum wilden, maar beter naar huis konden gaan. 'De tijd was op', was de boodschap. 'Jezus mina', dacht ik, 'ben ik daarvoor al die kilometers gereden?'
R. vond het ook wat sinister. 'Wat wil die commissaris nou?', wilde hij weten. Ik voelde me wat gelaten hierover, kreeg hij na een lange tocht niet een glimp van de heerser van de boeven te zien. Geen spektakel, of toch? Bij het afdruipen van meer dan de helft van de rij, raakte een blonde gezette man over zijn toeren. Hij trapte tegen de hekken aan en het leek even of Heras hekwerk - of was het een Chinese kopie - niet zoveel kwaliteit had als het zich voordeed. Het hek schudde, en de man vloekte. De vrouwelijke stemmingmaker liet zich hier flink door beinvloeden en schreeuwde hem terug dat het voor iedereen best heel vervelend was. R. vond het eigenlijk bizar. Hij vergat alweer dat het om een ambassadeur ging die achter de hekken de visa van anderen zat te tekenen. 'Waar blijft die commissaris nu?', wilde hij weten. Een beetje spektakel had hij nu wel verwacht. Maar nee, de werelden bleven gescheiden. Na nog een trap van de blonde man, dacht ik dat China misschien een soort tegencultuur is voor Nederlanders. Yin en Yang verenigen op basis van teksten en hexagrammen is niet echt iets voor ons emotionele maar ook service gerichte volkje vooralsnog.

niet zuivere koffie NRC

2010-04-29T22:33:00.000-07:00

Het zijn de niet meteen in contracten geformueerde, maar toch heel dwingende boodschappen, de geheimen waar ik net meer tegen kan, het ´net niet´ of ´niet zuivere´ koffie. Zo viel mijn oog op een bericht dat de hoofdredactie van het NRC terugtreedt. Dat Birgit Donker weggaat na een gesprekje over de toekomst en na 190 lezersreacties nog niet concreet kan zeggen wat haar nu zorgen baart. Alleen dat ze zich druk maakt over de toekomst van de redactionele onafhankelijkheid. Haar voelsprieten zijn zodanig getriggered - kennelijk zonder dat ze dingen hard kreeg bij de president commissaris - dat ze koos voor een veiligere haven, namelijk een oude gewoonte dat een hoofdredacteur terug kan in het nest van de krant. En zo blijft ze voor zichzelf integer. Alleen hoe lang gaat dat nog bij de ´community´ waar de krant deel van uitmaakt? Ook mijn voelsprieten zijn gealarmeerd. Ik vind dit een verhaal van ´niet zuivere´ koffie. Nog steeds weet ik niet waar mevrouw Donker haar verdenkingen precies naar uitgaan. Het conflict waar het om gaat, wordt niet beschreven. Als lezer van de Volkskrant krijg ik soms een identiteitscrisis bij het openen van mijn postbus. Ben ik nu een klant, een abonnee van een krant, een domme lezer van alles wat er in mijn box valt of slechts een ordinaire consument die volgepropt moet worden zonder een duidelijke vraag?
De laatste tijd mag ik blij zijn dat de Volkskrant allemaal cadeautjes in de bus gooit bij de krant. Geweldig wat ze nu allemaal ongevraagd voor me geregeld hebben. Een kennismaking met de BBC natuurreportages en vorige week een eerste exemplaar van een kunstreeks van Taschen. Allemaal ongevraagd, met verwijzing naar de webwinkel, waarmee de krant verdere bestellingen makkelijk voor me wil maken.
Wilde ik niet gewoon goed geïnformeerd worden over wat er in onze ´rechtstaat´ gebeurt, gewoon weten hoe de verhoudingen in de samenleving elkaar in evenwicht houden? Alle cadeautjes worden prachtig verpakt in plastic, niet doorademend materiaal, en die metafoor lijkt ook het nieuws te verstikken. het is namelijk niet doorademend hoe de keuze voor de cadeautjes wordt gemaakt. Waarom kiest de Volkskrant voor Taschen en niet voor een kleine uitgeverij. Waarom wordt Taschen zoveel voordeel gegund en wat verdeint de krant hieraan? Als lezer zie ik als eerste het cadeautje dat bij de krant wordt bezorgd. En ik krijg meteen een gevoel dat ik een kluwen van vragen heb bij het lezen van de krant. Heb ik nu te maken met een winkel, en ben ik een pion in het creëren van een afzetmarkt? Wordt ik gemanipuleerd op bepaalde producten, nog net niet genetisch, maar wel via mijn brains? Terwijl ik de krant wilde hebben als lezer en vrager naar objectief nieuws? Ik realiseer me dat ik in de verkeerde positie zit bij mijn krant, dat ik helemaal niet heb getekend om in hun consumenten bestand te zitten. Ik ben abonnee, maar dat is toch geen pseudoniem voor consument? Mijn insteek was goed geïnformeerd te worden, zonder me door een doolhof van vragen heen te werken, ik wil lezer zijn van een onafhankelijke krant. Zou dit ook de oorzaak zijn van de ruzie van mevrouw Donkers en de presidentcommissaris? Dat Nijenhuis en de zijnen het opleuken van de krant richting Tchibo concept nastreven (meer product dan koffie)? En dan natuurlijk zonder dat zo te benoemen, anders had mevrouw Donkers vast iets meer kunnen vertellen over de toekomstige lijn waar ze het niet mee eens is.
Eigenlijk zou ik mevrouw Donkers willen vragen wat haar´gut-feeling' eigenlijk was in het gesprek met de directie. Kan ze haar gevoel van gevaar iets meer concretiseren? Dan kunnen lezers (ook ik lees af en toe het NRC) daar een stemming over houden. Als lezer ben ik getriggered in mijn wantrouwen ten aanzien van de onafhankelijkheid van de ´community NRC´. Dat daar niet zoveel goeds van te verwachten is, geeft mijn buik aan. Ook al zijn buikgevoelens gevaarlijk, ze bepalen wel de beeldvorming. En daar moeten kranten het toch ook van hebben? Transparantie helpt........ook bij kranten zelf!

Shanghai - remembering Africa

2010-04-25T09:41:00.000-07:00

En dan ineens is Afrika er weer. Mijn vrienden zaten in de hal op de gele stoeltjes in het mooist vormgegeven gebouw voor een Hogeschool, de Haagse. Die dag stond in het teken van Afrika, even omschakelen want in mijn hoofd zie ik me nu al sjezen door Shanghai, waar ik een journalistieke reis ga maken naar de Wereldexpo. Ik zie mezelf nu al verpletterd raken de eerste dag van alle energetische achtbanen van autowegen, razandsnelle treinen en ondertussen oprukkende gebouwen die er gisteren nog niet stonden, maar toevallig net op het moment dat ik binnen kom, hun fundament moeten krijgen waar ik mijn eerste stap zet. Dan zijn mijn Afrikaanse vrienden relativerend gezelschap. De Evert Vermeer Stichting had een pittig programma samengesteld voor die dag. De onderwerpen logen er niet om: toegang tot medicijnen in Afrika (het dumpen van medicijnen kwam ook even ter sprake), het ondersneeuwen van de arme bevolking bij het bouwen van nieuwe stukken stad, maar ook netwerk informatie voor mijn vriend E. over het financieren van Small en Medium Entreprises. 'I am so happy that you informed me!', zei hij, and that made me so happy dat ik van oor tot oor een mix had van blos en smile. Keep on contacting, zo is het leven denk ik dan in de avondschemering van het noordelijk halfrond.
Afrika heeft mijn ziel, de geur, de smaak, het stof, de lach, de grappen en de grollen, de handen die elkaar raken, de blik die doordringt en het gemak van het loslaten, pakken je of pakken je niet. Het leven wordt geleefd in Afrika, het contact met mensen is meestal uplifting.
Mijn vrienden moeten nodig weer heen, hun complexion wordt steeds grauwer, of lichter. Het is tijd dat ze de zon weer gaan halen. De boma van de Haagse Hogeschool was een moederschoot toen de Daughters of Africa gingen zingen, en hartverscheurend hun leven door de microfoon zongen. Ook ik dacht 'ik moet er weer heen'. Mama Africa, het continent bemoedert, laat, geeft, laat je gaan, is avontuurlijk, en geeft me sneller compassie en levenslust dan hier. Momenteel lees ik af en toe in het boek van Kuki Gallmann 'Ik droomde van Afrika', een relaas over een leven in Kenya in de jaren zeventig toen de mobiele telefoon en internet er nog niet waren, maar telefax en post de communicatie het leven domineerden. Het is een verhaal waar ik helemaal in op kan gaan, haar beschrijvingen over dieren en planten ontgrendelen een wereld van verleden. Als ik lees over de bougainvillea's, de jacaranda's, de apebroodbomen en de olifanten, dan ruik ik mijn herinneringen. Ik lig weer aan de oever van het Turkana meer, en zie mijn dagjesvrienden in het water gaan en hoor ze de gesprekken van de qat kauwende mannen vertolken, zo goed en kwaad als het ging. Kuki roept een beeld op van Afrika dat niet meer is, van een Afrika dat vroeger was, waarvan ik delen heb doorleefd en daar de vrijheid van heb leren kennen. Het ontsnappen aan Westerse verwachtingspatronen, van de nine to five mentaliteit, van het leven in straten met netjes aangelegde stoepen, Afrika is een chaotisch antwoord voor een teveel aan geplande en overstreste organisatie.
Mijn vrienden zaten in de gele stoeltjes, sommige wonen hier hun hele leven al, andere nog maar een paar jaar, maar alle willen terug om betekenis te geven aan het continent van de roots. En Afrika schreeuwt om return value.
Tijdens een bijeenkomst over de Chinese Dream - waarin de razendsnelle urbane ontwikkelingen werden geduid - ontmoette ik Chinese studenten die scripties en bouwplannen schreven voor Europese steden. Geen student dacht werkelijk voet aan de grond te krijgen tussen de giga planners van de New Towns in hun eigen land. Een wereld van verschil. Afrika dat schreeuwt om terugkerend brain, en China dat de gain van de brains in de diaspora nog niet schijnt te herkennen. Neville Mars (schrijver van The Chinese Dream en mede ontwerper in Shanghai) was nogal sceptisch over zijn eigen scepsis ten aanzien van de Chinese Way. Na zijn presentatie in de Dependance in Rotterdam besloot ik dat mijn nieuwsgierigheid over de ontwikkelingen in China groter was dan mijn huiver. Hoe zouden de Shanghainese ontwikkelingen werkelijk aanvoelen? Wat vinden de Chinezen er zelf van? En weer schoten de paradijsvogelbloemen uit mijn - met vele andere Afrikaanse bewoners gedeelde - tuin in Nairobi voor mijn geest. Ik knipte er soms eentje af, huismeester Kenneth deed dan een oogje dicht, ik nam de bloem mee en zette 'm in een vaas in mijn huiskamer. Nog steeds heb ik goede herinneringen bij paradijsvogelbloemen. Ik zou - nu nog bijna drie weken te gaan voor het vertrek naar Shanghai - willen weten of ik na mijn reis ook een Chinese bloem weet die zo'n diep gevoel van romantiek bij me weet achter te laten. To be continued...

Shanghai yin & yang

2010-04-22T04:21:00.000-07:00

Shanghai voorbereidingen. De prikjes zitten in de arm van mij en vriend/fotograaf D. En het viel natuurlijk weer bijzonder mee. Mijn God, wat een angst heb ik altijd voor lichamelijk ongemak. Ik val flauw bij het bloed prikken (om het iets minder dramatisch te maken; alleen als ik zonder eten in de ochtend me laat prikken) en ook de tandarts vind ik vreselijk. Om me bij te laten prikken tegen Shanghainese ziekten moesten we naar de GGD. DTP extra en Hepatitis A; in elke bovenarm eentje. Zoals altijd bleek het een fluitje van een cent. Waar maak ik me dan druk over. Even voor de publieke site: normaal zie je dit niet aan mij, heel onderkoeld Gronings laat ik altijd een stoicijns beeld van menselijkheid zien. In het zakelijk verkeer zijn die onzekerheden gewoon heel goed weg te stoppen in trekjes bij de mond en ogen, en daar houdt het mee op. Dit opschrijvende realiseer ik me dat ik dan al best aangepast ben aan mijn vooroordeel over Chinezen; namelijk ccoolblooded hardworking collective minded people. Vechten, drugs, sex, drama, extreem geweld, het lijkt in Chinese films gewoon helemaal niet uit te maken wat er gebeurt, de expressie blijft uitdrukkingsloos.
Zeer waarschijnlijk mis ik hier echt iets fundamenteels, en is mijn opmerkzaamheid tot op dit moment gewoon niet ontwikkeld doordat ik nog niet exposed genoeg ben aan deze cultuur. Daarom, om al dit type dommigheden tot het verleden te laten behoren, geen cultuur shock te krijgen als ik Shanghai binnen stap, lees ik de Innerlijke I Tjing. Ik wil namelijk voorbereid zijn op de Chinese manier van denken. Het gaat om yin en yang voor balans in het leven. De hexagrammen die beschreven worden vertellen me op poetische manier over het loslaten van oude gedachten, het zien van de draak, en het opmerkzaam zijn op bergen en water. Prachtig is het. Langzaam aan krijg ik een tipje van de Chinese sluier omhoog. Het gaat namelijk om het bewaren van kalmte, iets waar ik ogenschijnlijk best goed in ben, maar mijn innerlijk nog niet helemaal aan wil. En de I Tjing laat me lezen over deze kunst. Magistraal denk ik dan als ik aan het lezen ben. Alles, maar dan ook alles kan teruggekoppeld worden naar yin en yang, en daar is de balans dan weer. Telkens een nieuw hexagram voor de dag en ik lees mezelf een andere psyche in. Ook ik kan als een Chinees worden, en dat is belangrijk me te beseffen voordat ik op reis ga. Ik kan de verbinding maken op spiritueel niveau en van daar uit begrijp ik de opzet, het mysterie van het grote succes, het mega winner verhaal van de Chinezen. Yin en Yang en houd je gemak!

de stadsschrijver

2010-04-17T03:59:00.000-07:00

Eigenlijk is het woord al niet zo sexy, en de inhoud nog minder. Toch wil ik bekend zijn. NIet dat iedereen op straat me gaat herkennen, maar dat iedereen bij mijn naam denkt 'wie is dat eigenlijk?'. Op die manier bekend, dus eigenlijk niet kennen, maar iets dat met een ignition key te maken heeft. Het is een wens die zo bij me op kwam toen ik door de stad liep. De duiven vlogen raak, en pikten overal de kruimels van Bakker Bart tussen uit de stoeprichels. Het gefladder van die duiven, de zonnestralen van deze vroege lente en de spelende zigeuners op straat, gaven me een gevoel van diepe romantiek. Lyrisch liep ik in feite over die straat, geen enkel uithangbord van een winkel in deze grauwe winkelstraat leek een verbinding met me te maken. Het waren de mensen die door de lichtstralen heen liepen. Ik dacht werkelijk dat er voor mij geen ander bestaan meer leek te zijn als schrijver. Ik denk er honderd keer per dag aan, maar begin eigenlijk nooit een verhaal. Ik vertel alleen maar verhalen aan kinderen, aan mijn liefste vrienden en vermaak me met de dagelijkse kleine dingen. Tussendoor werk ik en laat me inspireren door Nederland anno 2010, en toch......Die wens om schrijver te zijn van .....van ja wat eigenlijk? Een boek vind ik te veel, het gaat me om het bestaan van de schrijver. ik denk als schrijver, heb ideeen als een schrijver en ben waarschijnlijk een schrijver. Er mist nog een link, namelijk de herkenning als schrijver. Ik wordt nog niet gekend als schrijver. En dat is natuurlijk reuze pijnlijk. Moet ik nu heel snel verhalen gaan opschrijven en publiceren, met een stress in de pen naar uitgevers gaan lonken?
Ik ben een schrijver en dat vind ik zelf al jaren, maar de buitenwereld weet het nog niet? Het is een heel bekend syndroom van heel veel schrijvers heb ik me laten vertellen. Maar wil ik wel herkend worden als schrijver? Ik wil gewoon niets anders meer doen als schrijven, en daarbij heb ik mijn vak dan mee. De start is allang voorbij, publiceren doe ik al, alleen val ik dan in de beroepsgroep journalist of tekstschrijver of communicatie adviseur, mijn naam wordt zo wel verspreid. Over nieuwsgierigheid hoef ik me ook niet te beklagen als het gaat om mijn persoon. Ik wordt beroddeld, mensen hebben het graag over mij, positief zowel als negatief, en daarmee besta ik dus als mens, ook niet onbelangrijk. Maar als schrijver heb ik nog een proces door te maken? Of ben ik gewoon al schrijver van duizend en een verhalen die in mijn hoofd leven, maar moeten ze alleen nog op papier gezet worden. Zijn schrijvers al schrijvers voordat ze hun verhalen hebben geschreven? Of zijn schrijvers pas schrijvers als ze de bemiddeling tussen hun spirituele bloemen en het papier of digitale ruimte hebben gemaakt? Wanneer ben je nu eigeniljk een schrijver? Waar begint het proces van het schrijver-zijn? Is het het handwerk dat er bij mij gewoon nog aan ontbreekt? Dat er daar gewoon de totale luiheid tussen zat, tussen het brein en het product? Dit is het begin van een blog over heel veel gedachten over schrijver-zijn.

OPENING BLOG

2010-04-16T05:18:00.000-07:00

Mijn blog is geopend en ik wil er iets mee doen, dit is mijn eerste bericht. Het gaat over mijn weg naar succes. Sinds de hele wereld langzamerhand ZZP'er aan het worden is, voel ik me een senior ZZP'er. Soms krijg ik de indruk dat Nederland gaat 'leeglopen' als ik met mensen binnen het ministerie praat. Alleen degenen die natuurlijk net weer beginnen met hun job na hun zwangerschapsverlof praten zo, want als je er lang genoeg zit, dan hebben de 'toppers' natuurlijk nog helemaal geen flauw benul van de kredietcrisis. Ik ook niet, de opdrachten stromen momenteel binnen, en ik heb het druk. Mijn vader is ingeschakeld om mijn website te gaan updaten, want ik moet me langzamerhand schamen dat ik als actief social media gebruiker, mijn eigen website gewoon niet bijhoud. Dus ja daar ga ik dan, met blog en nieuwe website, dank zij mijn vader.
Deze opening heeft nog niet echt een begin en een einde, in ieder geval zal het gaan over sociale issues in de stad. Daar wil ik succes in krijgen, de search engines op kapot laten draaien en mijn interesse mee verdiepen.

Jeannette

jeannette

2006-08-01T06:46:00.000-07:00

Everyone who has posted words as journalism, journalistik or journalistiek will arrive to the website of write-art.org